|
1.de marnix:
De Marnix voer in den herfst van 1942 met 3000 man troepen en een groote hoeveelheid oorlogsmaterieel aan boord in convooi naar de Noord-Afrikaansche kust om aldaar aan de landing deel te nemen. Het convooi werd onderweg tot drie maal toe aangevallen, waarbij een vliegtuig door het afweergeschut van de Marnix werd neergeschoten. Op de plaats van bestemming aangekomen, werd onmiddellijk met het lossen van troepen en lading begonnen, waarbij de haven onophoudelijk door Duitsche en Italiaansche vliegtuigen werd bestookt.Toen een ander troepentransportschip tot zinken was gebracht, achtte de gezagvoerder den toestand onhoudbaar en ging buiten de haven dicht onder de kust ten anker. De aanvallen namen gedurende den nacht in hevigheid toe en weer gingen twee schepen ten onder.De Marnix werd gelukkig niet opgemerkt doch zodra zij wederom de haven naderde om het lossen voort te zetten kwam de vijand weer terug.Het werd nu een gevecht op leven en dood.De ene duikvlucht volgde op de andere en de Marnix moest deze geheel
alleen zien af te slaan.De bommen vielen op zeer korte afstand, soms 20 M. van het schip.Onverpoosd werd onder de uitstekende leiding van gezagvoerder en vuurleider gevuurd.Het schip schokte en stootte hevig tengevolge van de zware ontploffingen.Eindelijk trokken de vliegtuigen af en kon de reis naar Algiers ongehinderd worden voortgezet.Met zekerheid zijn twee vijandelijke vliegtuigen omlaag geschoten.Wat het schip gedurende deze beide dagen te verduren had, laat zich moeilijk onder woorden brengen.Hetgeen door de
luchtdoelbediening, bestaande uit personeel van de"Royal Navy " en het Britsche leger, aangevuld met Nederlandsche scheepsgezellen werd gepresteerd, grenst aan het ongeloofelijke.Bommenwerper na bommenwerper kwam in duikvlucht op het schip af,doch telkens weer slaagden de kanonniers erin met hun nauwkeurig enop tijd afgegeven vuur deu vijand her juiste richten te beletten.Bij een aanval van 8 duikbommenwerpers vielen toch nog 21 bommen op 5 tot 100 M. van het schip neer, dat soms bijna uit het water werd gelicht.Altijd op de brug, tezamen met den Britschen verbindings-officier, ook gedurende het hoogtepunt van het luchtbombardement, voerde de gezagvoerder op rustige, wel overwogen wijze het bevel, zodat eenieder altijd met zijn taak volkomen op de hoogte was.Het is een meesterlijke manoeuvre geweest.De " Marnix " heeft vaak als " aanvalschip," o.a. bij de landingen op Sicilie en bij Salerno, de geallieerde legers groote diensten bewezen. Precies een jaar later, toen bet schip zich wederom in de Middellandsche Zee bevond, werd het echter tijdens een aanval van een torpedo vliegtuigin luik 5 aan S.B. getroffen, waardoor binnenenkele minuten de machinekamer vol water stond en het schip 20 graden slagzij maakte. Aan boord bevonden zich, behalve de uit ruim 300 personen bestaande bemanning, 300 man troepen en passagiers. Te omstreeks 18.30 werden de sloepen gestreken en de opvarenden behalve 500 man naar het inmiddels te hulp gesnelde m.s. " Ruys " overgebracht. Gedurende den nacht werd nog getracht het schip met behulp van een sleepboot te behouden, doch men kon niet meer dan 3 mijl per uur maken en des nachts om 4 uur had een aanvaring plaats met het eveneens getorpedeerde en onbestuurbare schip Santa Elena. Des morgens bleken wind en deining belangrijk te zijn toegenomen, als gevolg waarvan de sleeptros brak.
De " Marnix " lag toen 5 mijl buiten de kust met steile ontoegankelijke
rotsen. Ondertussen werden wederom een paar honderd man van boord gehaald, zodat er nog dertig overbleven. In de loop van den middag werd de toestand van de trotsche " Marnix " hopeloos en moest de rest der bemanning het schip verlaten om door een jager to worden overgenomen. Korten tijd daarna zag men, hoe het mooie schip omsloeg en zonk. Het is aan her plichtsbesef der bemanning te danken, dat bij deze ramp geen levens verloren zijn gegaan.
2.ss volendam :
Op 30 Aug. 1940 voer het ss. Volendam' als Commodore-schip in een convooi van ca. 36 schepen. Aan boord waren 320 kinderen van de " Children's Overseas Reception Board " die naar Canada evacueerden, benevens 270 volwassen passagiers en eenzelfde aantal bemanning. De snelheid was slechts 7-8 mijl. Het was een pikdonkere nacht, met bewolkte lucht en zo duister, dat de dichtsbijzijnde schepen niet te zien waren. De verduistering was streng doorgevoerd. Om 23 uur werd ruim 1 door een torpedo getroffen. De machines werden onmidellijk gestopt, het alarmsignaal gegeven en kort daarop het noodsignaal. De passagiers begaven zich naar de hun aangewezen verzamelplaatsen. Om 1 uur v.m. werden 18 reddingbooten gevierd en alle kinderen met hun begeleiders daarin gelaten. Alles verliep ordelijk en het gezelschap bereikte behouden de te hulp gesnelde schepen.Ondertusschen nam men alle maatregelen aan boord om het schip drijvende te houden, en na ca. zeven uren kwamen twee sleepbooten, die de " Volendam " langzaam naar Engeland terugvoerden. Het water drong toen reeds in de 1 ste klasse salons. In een baai werd het schip door duikers onderzocht en het bleek dat twee torpedo's parallel waren afgeschoten en een gat van 10 x 15 meter hadden gemaakt. Bovendien vond men een bijna gave torpedo in het schip, hetgeen een unicum in de analen van den oorlog is. Wat het gedrag van passagiers en bemanning betreft, wordt het volgende gerapporteerd : " Ieder bleef uiterst kalm, er was geen geloop of gejaag of paniekstemming. Het verzamelen der kinderen, die reeds meermalen geoefend waren, liep vlot van stapel. Hun voorbeeldig gedrag heeft zeker de volwassenen geinspireerd. Elk een bleef op zijn post en ieder deed zijn plicht. Treffend was het zingen van de kinderen in sommige boten, het geen indrukwekkend klonk over de donkere ruwe zee. Het leek meer op een massale oefening dan op een werkelijk gebeuren."
3.ss montferland:
In her gevaarlijke gebied rond Groot Brittannie liepen er tijdens een reis van het ss. Montferland voortdurend drie man tegelijk bij de afweer. De nachtwacht was juist om 11.4S afgelost toen wijmotorgeronk hoorden en een JU 88 recht op ons of zagen komen. Allen vlogen naar hun posten en gaven de volle laag, terwijl meteen vier bommen naar beneden vielen. Het schip schokte hevig. De gezagvoerder liet direct de diverse ruimen peilen, maar het scheen goed te zijn afgeloopen. Alle mitrailleurposten verkeerden in de beste stemming we waren gereed en alle mitrailleurmagazijnen waren gevuld. Nauwelijks waren we met dit onderzoek gereed of het geronk kwam weer naderbij. Ondertusschen was een Britsche trawler naast ons komen liggen om ons te beschermen. Weer liet het vliegtuig vier bommen vallen, waarvan er twee op de trawler terecht kwamen, die uit elkaar spatte. Ik kon zien, hoe de mannen, die de " pompen " op het voorschip bedienden, met ankerspil en al de lucht ingeslingerd werden. Ons achterschip werd enige malen opgelicht en alles schudde, stampte en kraakte. Een hoge zuil water sloeg over het gehele schip en koelde onze gloeiend heete machinegeweren eenigszins af. Ik was naast het schuilhokje gaan staan en bij een nieuwe aanval werd dit compleet door mitrailleurvuur doorzeefd. De stukken glas vlogen overal rond. De kogels stonden schuin in bet houten dek en ook de hut van den kapitein werd ernstig beschadigd.Ik kon zien hoe de lichtspoorkogels van de " gunners " in het vliegtuig verdwenen. Dit zwenkte schuin over bet achterschip om de masten to ontwijken, daarbij voortdurend lager komend. Hoewel ik kort daarop een zwaren slag op het water hoorde, is het niet zeker of dit het vliegtuig was. Nu zag het er niet best uit. Er stond al water in de tussendekken en de gezagvoerder gaf bevel de boten in gereedheid te brengen. Het water stroomde de machinekamer binnen en de olieleiding was gebroken. Er viel niets anders te doen, dan de stoom af te sluiten en in de booten te gaan. Het achterschip begon te zinken. Toen wij door de Britsche torpedojager werden opgepikt, kapseisde het ss. Montferland en verdween in de diepte.
|
